İspanya'dan kabuksuz badem ithalatı 2019 yılının ilk çeyreğinde rekor seviyeye ulaşmıştır. Türkiye, 2019 yılı Ocak–Mart döneminde İspanya'dan toplam 385.638 kilogram kabuksuz badem ithal etmiş ve bu ithalat karşılığında 2.636.606 ABD Doları ödeme yapmıştır. Veriler TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından 5 Mayıs 2019 tarihinde yayımlanmıştır.
İspanya'dan kabuksuz badem ithalatında 2019 Q1 dönemi, bir önceki yılın aynı dönemine göre çarpıcı bir artış göstermektedir. 2018 yılının 1. çeyreğinde Türkiye'nin İspanya'dan kabuksuz badem ithalatı yalnızca 419 bin ABD Doları seviyesinde iken, bu rakam 2019 Q1'de 2 milyon 636 bin ABD Doları'na yükselmiştir. Bu, yıllık bazda yaklaşık %529'luk bir artış anlamına gelmektedir ve Türkiye'nin İspanya bademine olan talebinin ne kadar hızlı büyüdüğünü gözler önüne sermektedir.
Aşağıdaki tablo, Türkiye'nin İspanya'dan 2019 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarında yaptığı kabuksuz badem ithalatını ay bazında göstermektedir. Tüm veriler GTIP 080212900000 kodu kapsamında, yani "Diğer bademler; kabuksuz (taze veya kurutulmuş)" pozisyonu altında kaydedilmiştir. Veriler TÜİK tarafından 5 Mayıs 2019 tarihinde yayımlanmıştır.
| Ay | GTIP No | GTIP No Açıklaması | Ölçü | İthalat Miktarı | İthalat Dolar |
|---|---|---|---|---|---|
| Ocak 2019 | 080212900000 | Diğer bademler; kabuksuz (taze/kurutulmuş) | KG | 69.468 | 478.773 |
| Şubat 2019 | 080212900000 | Diğer bademler; kabuksuz (taze/kurutulmuş) | KG | 102.170 | 700.189 |
| Mart 2019 | 080212900000 | Diğer bademler; kabuksuz (taze/kurutulmuş) | KG | 214.000 | 1.457.644 |
| TOPLAM (2019 Q1) | 385,638 KG | 2,636,606 USD | |||
Tablo incelendiğinde, 2019 yılı Q1 dönemi içinde İspanya'dan kabuksuz badem ithalatının her ay arttığı görülmektedir. Ocak'tan Mart'a geçişte miktar bazında 3 kata yakın artış (69.468 kg → 214.000 kg), değer bazında da benzer oranda artış ($478.773 → $1.457.644) yaşanmıştır. Bu trend, Türkiye'de özellikle kuruyemiş sektörünün Ramazan öncesi stok hazırlığı ile ilişkilendirilebilir — Ramazan 2019'da 6 Mayıs'ta başladığı için Mart ayı, kuruyemiş işleyicilerin yoğun ithalat döneminin başlangıcı olmuştur.
Aşağıdaki tablo, her ay için ortalama birim fiyatı (USD/KG) göstermektedir. Bu fiyat, ilgili ayın toplam ithalat değeri (USD) toplam ithalat miktarına (KG) bölünerek hesaplanmıştır:
| Ay | Miktar (KG) | Değer (USD) | Ortalama Fiyat (USD/KG) |
|---|---|---|---|
| Ocak 2019 | 69.468 | 478.773 | 6,89 |
| Şubat 2019 | 102.170 | 700.189 | 6,85 |
| Mart 2019 | 214.000 | 1.457.644 | 6,81 |
| Q1 2019 ORTALAMA | 6,84 USD/KG | ||
Q1 2019 döneminde ortalama birim fiyat 6,84 USD/KG seviyesinde gerçekleşmiştir. Fiyatlar aylar bazında oldukça istikrarlı seyretmiş (Ocak 6,89, Şubat 6,85, Mart 6,81), hatta Mart ayında hafif düşüş eğilimi göstermiştir. Bu durum, Türkiye'nin İspanya'dan yaptığı ithalatta hacim artışının fiyat artışından bağımsız olduğunu, yani talep artışının fiyat baskısı yaratmadığını göstermektedir. İspanya badem fiyatları, AB iç pazarında istikrarlı seyretmiştir.
Türkiye'nin İspanya'dan kabuksuz badem ithalatında 2018 yılına göre 2019 yılında büyük bir sıçrama yaşanmıştır. Aşağıdaki tablo bu karşılaştırmayı özetlemektedir:
| Dönem | İthalat Miktarı (KG) | İthalat Değeri (USD) | Yıllık Değişim (%) |
|---|---|---|---|
| 2018 Q1 (Ocak–Mart) | ~ 70.000 (est.) | 419.000 | — |
| 2019 Q1 (Ocak–Mart) | 385.638 | 2.636.606 | +529.3% |
Bu çarpıcı artışın temel nedenleri şunlar olabilir:
Türkiye'de kabuksuz badem ithalatı GTIP 080212900000 kodu altında kaydedilmektedir. Bu kod, uluslararası HS (Harmonized System) kod sisteminin Türkiye uygulamalı 12 haneli versiyonudur. Aşağıdaki tablo, kodun hiyerarşik yapısını açıklamaktadır:
| GTIP Kod Seviyesi | Kod | Açıklama |
|---|---|---|
| Bölüm (Chapter) | 08 | Yenilen meyveler; kabuklu meyveler (sert kabuklular), sitrus ve diğer meyveler, kavun ve karpuz kabukları |
| Pozisyon (Heading) | 0802 | Diğer kabuklu meyveler; taze veya kurutulmuş (badem, fındık, ceviz, kestane vb.) |
| Alt pozisyon (Subheading) | 0802.12 | Bademler (Amygdalus sativa) |
| Tarifeler (Subheading 2) | 0802.12.90 | Diğer bademler (kabuksuz) |
| Türkiye 12 haneli | 080212900000 | Diğer bademler; kabuksuz (taze/kurutulmuş) — Türkiye GTIP kodu |
AB–Türkiye Gümrük Birliği çerçevesinde, GTIP 080212900000 (kabuksuz badem) kodundaki ürünler Türkiye'ye AB üyesi ülkelerden (İspanya dahil) gümrük vergisinden muaf olarak girmektedir. Bu, İspanya bademinin Türkiye pazarında rekabetçi olmasını sağlayan en önemli unsurlardan biridir. Aşağıda gümrük vergisi detayları özetlenmiştir:
Bu gümrük vergisi avantajı, Türkiye ithalatçılarının İspanya bademini tercih etmesinin temel ticari nedenlerinden biridir. Buna ek olarak, AB menşeli badem ile Türkiye iç pazarda serbest dolaşımda bulunmakta, tekrar işlenip üçüncü ülkelere ihracatta AB menşe şahadetnamesi ile kolaylık sağlanmaktadır.
İspanya, dünyanın en büyük ikinci badem üreticisidir ve AB'nin en büyük badem üreticisidir. İspanya badem sektörünün temel özellikleri şunlardır:
İspanya badem sektörünün California (ABD) badem sektörü ile rekabeti dünya badem pazarını şekillendiren temel faktörlerden biridir. California yıllık ~1,4 milyon ton üretimle dünya birincisiyken, İspanya ~250 bin tonla ikincidir. Ancak İspanya bademi, AB iç pazarında gümrük avantajı, lojistik yakınlık ve geleneksel çeşit zenginliği nedeniyle AB ülkeleri ve Türkiye için tercih edilen kaynak konumundadır.
Türkiye, hem badem üreticisi hem de badem ithalatçısı bir ülkedir. Türkiye'nin yıllık badem üretimi ~15.000–20.000 ton seviyesindeyken, iç talep ~30.000–40.000 tonu aşmaktadır. Bu açık, ithalat ile kapatılmaktadır. Türkiye'nin badem ithalatında başlıca kaynak ülkeler şunlardır:
Türkiye'de badem, hem kuruyemiş olarak doğrudan tüketim (kavrulmuş, tuzlu, çiğ) hem de gıda sanayi hammadde olarak (badem ezmesi, marzipan, tatlı sektörü, çikolata dolgu, pastacılık) kullanılmaktadır. Gaziantep, Türkiye'nin kuruyemiş işleme merkezi olup, ithal bademin büyük kısmı buradaki işletmelerde işlenmektedir. İstanbul ise ithal bademin dağıtım ve perakende merkezi konumundadır.
İspanya'dan kabuksuz badem ithalatında 2019 Q1'de yaşanan +%529.3lık yıllık artış, Türk gıda ve kuruyemiş sektörü için birkaç açıdan anlamlıdır:
2019 yılında Ramazan ayı 6 Mayıs'ta başlamıştır. Bu nedenle Mart ayı, kuruyemiş işleyicilerin Ramazan öncesi yoğun stok hazırlığı yaptığı dönemdir. Mart 2019'da 214.000 kg'lık İspanya bademi ithalatı, bu seasonal hazırlığın bir sonucudur. Nisan ayı verileri açıklandığında ithalatın daha da yüksek çıkması beklenir.
Türkiye'de kuruyemiş işleme sektörü son yıllarda yıllık %8–12 büyüme göstermektedir. Bu büyüme, iç talebin yanında ihracat pazarlarının genişlemesinden de kaynaklanmaktadır. Türk kuruyemiş firmaları, Orta Doğu, AB ve Kuzey Afrika ülkelerine işlenmiş badem ürünleri ihraç etmektedir. Bu ihracatın hammadde ihtiyacı, İspanya ve ABD bademi ile karşılanmaktadır.
GTIP 080212900000 kapsamındaki kabuksuz badem, AB-Türkiye Gümrük Birliği sayesinde İspanya'dan %0 gümrük vergisiyle ithal edilmektedir. Buna karşılık ABD bademinde ~%2,7 MFN vergisi uygulanmaktadır. 2018'de ABD-Türkiye ticari gerilimleri (pastor Brunson krizi sonrası ek gümrükler) İspanya bademini daha cazip kılmış olabilir.
2018 Ağustos'unda TL'de yaşanan şok değer kaybından sonra, 2019 Q1'de USD/TL kuru ~5,30–5,50 bandında stabil seyretmiştir. Bu istikrar, ithalatçıların planlama yapmasını kolaylaştırmış ve ithalat hacmini artırmış olabilir.
Türkiye'nin İspanya'dan 2019 Q1 kabuksuz badem ithalatı ne kadardır?
Türkiye, 2019 yılı Ocak–Mart (Q1) döneminde İspanya'dan toplam 385.638 kilogram kabuksuz badem ithal etmiş ve karşılığında 2.636.606 ABD Doları ödeme yapmıştır. Aylık dağılım: Ocak 69.468 kg / $478.773, Şubat 102.170 kg / $700.189, Mart 214.000 kg / $1.457.644. Veriler TÜİK tarafından 5 Mayıs 2019'da yayımlanmıştır. GTIP kodu: 080212900000.
İspanya'dan kabuksuz badem ithalatı 2018'e göre ne kadar arttı?
2018 yılının 1. çeyreğinde Türkiye'nin İspanya'dan kabuksuz badem ithalatı yalnızca 419 bin ABD Doları seviyesinde idi. 2019 Q1'de bu rakam 2 milyon 636 bin ABD Doları'na yükselmiştir. Bu, yıllık bazda yaklaşık +%529.3 artış anlamına gelmektedir. Artışta Ramazan 2019 öncesi stok hazırlığı, kuruyemiş sektörünün büyümesi, AB gümrük vergisi muafiyeti ve 2018 kur şoku sonrası döviz kuru stabilizasyonu etkili olmuş olabilir.
GTIP 080212900000 kodu neyi ifade etmektedir?
GTIP 080212900000, Türkiye gümrük tarife istatistik pozisyon kodudur ve "Diğer bademler; kabuksuz (taze veya kurutulmuş)" ürün grubunu ifade eder. Kod hiyerarşisi: Bölüm 08 (Yenilen meyveler ve kabuklu meyveler) → Pozisyon 0802 (Diğer kabuklu meyveler) → Alt pozisyon 0802.12 (Bademler) → 0802.12.90 (Diğer bademler, kabuksuz) → Türkiye 12 haneli tam kod 080212900000. AB-Türkiye Gümrük Birliği kapsamında İspanya'dan ithalatta %0 gümrük vergisi uygulanır.
İspanya neden Türkiye'nin önemli badem tedarikçisidir?
İspanya, dünyanın ikinci en büyük badem üreticisi (yıllık ~220.000–250.000 ton kabuklu) ve AB'nin en büyük badem üreticisidir. Başlıca badem üretim bölgeleri: Katalonya, Valensiya, Balear Adaları, Endülüs, Aragon ve Murcia. İspanya bademi, AB-Türkiye Gümrük Birliği sayesinde Türkiye'ye %0 gümrük vergisiyle girmektedir. Ayrıca İspanya'ya özgü Marcona ve Largueta çeşitleri, Türk kuruyemiş sektörü tarafından tercih edilmektedir. Lojistik yakınlık da İspanya bademini ABD (California) bademine göre avantajlı kılmaktadır.
İspanya'dan ithal edilen kabuksuz bademin ortalama fiyatı ne kadardır?
2019 Q1 döneminde İspanya'dan ithal edilen kabuksuz bademin ortalama birim fiyatı 6,84 USD/KG seviyesinde gerçekleşmiştir. Aylık bazda ortalama fiyatlar: Ocak 6,89 USD/KG, Şubat 6,85 USD/KG, Mart 6,81 USD/KG olarak kaydedilmiştir. Fiyatlar aylar içinde oldukça istikrarlı seyretmiş, hatta Mart'ta hafif düşüş eğilimi göstermiştir. Bu durum, hacim artışının fiyat baskısı yaratmadığını göstermektedir.
Türkiye'nin badem ithalatında başlıca kaynak ülkeler hangileridir?
Türkiye'nin badem ithalatında başlıca kaynak ülkeler: ABD (California) — en büyük tedarikçi, yıllık 20.000+ ton; İspanya — hızla artan ikinci tedarikçi (2019 Q1'de rekor artış); Avustralya — kaliteli badem kaynağı, son yıllarda artan pay; İtalya — AB içi ikinci badem tedarikçi; ve Şili — mevsim farkı avantajı olan Güney Amerika kaynağı. Türkiye iç badem üretimi ~15.000–20.000 ton seviyesindeyken iç talep ~30.000–40.000 tonu aşmaktadır, bu yüzden ithalat zorunludur.